Türkiye'de yaşayan yabancılar iki farklı gerçeklikle karşı karşıyadır. Kurallara uyan ve evraklarını düzenli tutan bir yabancı, ülkede en çok korunan yasal statülerden birine sahiptir. Ancak aynı ülkede kanunları görmezden gelen veya sistemi istismar etmeye çalışan biri, sürecin hızlı ve affedilmez olduğunu görecektir.
41a. Mülkiyet güvenliği – tapunuz varsa korunursunuz
Türkiye'de tescilli tapu (tapu) sahibi bir yabancının mülkü keyfi olarak elinden alınamaz. Devlet, özel tescilli bir mülke el koyamaz. Bir yabancının evini kaybettiği tek gerçekçi senaryo borçtur: ödenmemiş bir borcun ardından mülk üzerine mahkeme kararıyla haciz konulursa, mülk satışa çıkarılabilir. Onun dışında kimse gelip evinizi elinizden alamaz. Tapu sistemi şeffaftır, devlet tescillidir ve hem yabancılara hem de Türk vatandaşlarına eşit yasal koruma sağlar.
Miras da korunur. Tapu sahibinin vefat etmesi halinde mülkiyeti yasal mirasçılarına geçer. Mirasçı, Türkiye'de mülk sahibi olmaya uygun bir ülkenin vatandaşı ise ve mülkiyet sınırları buna izin veriyorsa, mülkü elinde tutabilir. Aksi takdirde yasal süre içerisinde devretmek zorundadırlar.
41b. Sınır dışı edilme gerekçeleri – kısacası: yasayı çiğnemek
Türkiye yabancılara karşı sistematik baskı uygulamıyor. Sınır dışı etme kararları neredeyse her zaman spesifik, belgelenmiş bir ihlale dayanmaktadır. En yaygın gerekçeler şunlardır:
- Geçerli bir oturma izni veya kısa dönem izni olmadan Türkiye'de ikamet etmek
- Vize veya vizesiz dönemi 10 günden fazla aşmak
- Devlet tarafından verilmiş geçerli bir çalışma izni olmadan çalışmak
- Herhangi bir resmi başvuruda sahte veya sahte belge kullanmak
- Türkiye'ye yasa dışı yollardan girmek veya çıkmak
Yukarıdakilerin hiçbiri sizin için geçerli değilse kimse sizi sınır dışı edemez. Türkiye, evrakları düzgün olan yabancılar için son derece misafirperver bir ülkedir.
41c. Kamu düzenine yönelik tehdit – bu pratikte ne anlama geliyor?
Bu geniş bir hukuki kategoridir ancak pratikte her türlü yasa dışı eylemi kapsamaktadır: halkı rahatsız etmek, suç teşkil eden faaliyetlere katılmak, bir Türk vatandaşını veya başka bir yabancıyı taciz etmek veya ona zarar vermek, uyuşturucuyla ilgili suçlar, dolandırıcılık veya Türk yasalarını ihlal eden herhangi bir davranış. İster turist, ister mülk sahibi, ister uzun süredir ikamet eden biri olun; herkes için aynı standart geçerlidir. Türkiye bu kararları hızlı bir şekilde alıyor ve temyiz penceresi sınırlı.
41d. Giriş yasakları – ne kadar sürüyor?
Giriş yasağının süresi ihlalin türüne ve süresine bağlıdır:
| İhlal | Giriş Yasağı |
|---|---|
| Kısa süreli vize/oturma izni ihlali | 3-6 ay |
| 1 yıla kadar fazla kalın | 1 yıl |
| 1-3 yıl fazla kalın | 2 yıl |
| 3 yıldan fazla kalma | 5 yıl |
| Yasadışı giriş veya çıkış | 2 yıl |
| Çalışma izni olmadan çalışmak | 1 yıl |
| Kamu sağlığına veya ulusal güvenliğe tehdit | 5 yıl veya daha uzun |
Önemli bir ayrım: Türkiye'den kendi isteğiyle ayrılan bir yabancıyla, zorla sınır dışı edilen bir yabancı genellikle aynı yasağı alıyor. Yasak, ayrılma şeklini değil, ihlalin kendisini cezalandırıyor. Ancak gönüllü ayrılma durumlarında ilgili valiliğin takdir hakkı saklıdır ve yasak uygulamamayı tercih edebilir. Sınır dışı edilme bildirimi alırsanız derhal bir Türk göçmenlik avukatıyla iletişime geçin – İtiraz etme (yürütmenin durdurulması) penceresi kısadır.
41e. Alanya – yabancılara karşı son derece rahat
Alanya Türkiye'nin en yabancı dostu şehirleri arasında yer almaktadır. Bürokrasi, izin yenilemeler, günlük yaşam; burada her şey yabancı sakinlerin ve ziyaretçilerin konforu etrafında şekilleniyor. Avrupalılar, Ruslar, Araplar, İskandinavlar; herkes kendini evindeymiş gibi hissediyor. Yerelde yabancılara karşı herhangi bir düşmanlık veya şüphe tavrı yok; tam tersine şehrin ekonomisi bunların üzerine kurulu. Yerel yabancılar ofisi aracılığıyla oturma izni yenileme işlemleri genellikle büyük şehirlerde yaşanan sürtüşmeler olmadan sorunsuz bir şekilde gerçekleştirilir.
| Faktör | Ne yapalım |
|---|---|
| Mülk güvenliği | Tapu alın – bu sizin en güçlü korumanızdır |
| Oturma izni | Güncel tutun – süresi dolmadan yenileyin |
| Çalışma | Geçerli bir çalışma izniniz olmadan asla çalışmayın |
| Vize son tarihi | 10 günden fazla aşmayın |
| Borç ve mülk | Gayrimenkulünüzü teminat olarak kullanırken dikkatli olun |
| Sınır dışı edilme bildirimi alındı | Derhal bir Türk göçmenlik avukatıyla iletişime geçin |
Alıcıların sorduğu sorular
Reddit r/Turkey: Vizemi 2 hafta uzattım. Sınır dışı edilecek miyim, yoksa sadece para cezasına mı çarptırılacağım?
Kendi isteğinizle Türkiye'den ayrılarak çözüme kavuşturduğunuz 2 haftalık süre aşımı neredeyse her zaman idari bir mesele olarak ele alınmakta, sınır kapısındaki Vize İhlal Ofisi'nde cezayı ödeyip, makbuz alıp yola çıkıyorsunuz. Sınır dışı etme kararı yok, kısa süreli kalışlar için giriş yasağı yok, anında gönüllü çıkış ve ödemenin tamamı. Ayrılmadan önce Türkiye'deki yetkililer tarafından tespit edilirseniz veya tekrar tekrar fazla kalma alışkanlığınız varsa durum önemli ölçüde değişir. Gönüllü çıkış ile ilk kez kısa süreli kalış için: yaklaşık 50-100 ABD Doları eşdeğeri TL tutarında bir para cezası artı 964 TL ikamet kartı ücretini bekleyin. Bu gişede nakit ödemeli lira kartları kabul edilmemektedir.
Quora: Türkiye beni sosyal medyada siyasi içerik paylaştığım için sınır dışı edebilir mi?
Evet, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun (YUKK) 54. maddesi uyarınca, yabancı uyruklu bir kişi, varlığının kamu düzenine veya milli güvenliğe tehdit teşkil etmesi halinde sınır dışı edilebilir. Bu kategoriye girdiği değerlendirilen sosyal medya paylaşımları, belgelenen vakalarda sınır dışı etme kararlarına temel olarak kullanıldı. Anahtar kelime kabul edilir Değerlendirme mahkeme tarafından değil, göç yetkilileri tarafından yapılır ve neyin kamu düzeni tehdidi oluşturduğuna ilişkin standart geniş bir şekilde tanımlanır. Bu teorik bir risk değil: Atatürk, cumhurbaşkanı ve Kürt siyasi meseleleriyle ilgili sosyal medya paylaşımlarının ardından yabancı uyruklu kişiler sınır dışı edildi. Hassas konulara ilişkin kılavuzun tamamı için Madde 83'e bakın.
Facebook expat grubu: Uzun dönem oturma iznim var. Sınır dışı edilmeye karşı korunuyor muyum?
Vizesiz ziyaretçilere veya kısa süreli izin sahiplerine göre daha fazla korunur ancak dokunulmaz değildir. Uzun dönem ikamet izni sahipleri, tehdidin ciddi olduğu tespit edilmedikçe kamu düzeni nedeniyle sınır dışı edilemez. Çoğu durumda, sınır dışı edilmeden önce yasal itirazda bulunma ve temyize kadar Türkiye'de kalma hakkına sahipsiniz. Ancak Türkiye'de cezai bir mahkûmiyet, izninizi ne kadar süreyle elinizde bulundurduğunuza bakılmaksızın, iznin iptali ve sınır dışı edilmeyle sonuçlanabilmektedir. Pratik çıkarım: Uzun süreli ikamet, anlamlı bir ek yasal güvenlik sağlar ve 8 yıllık sürekli yasal ikametten sonra bunu sürdürmek, özellikle bu koruma için değerlidir. Sınır dışı etme süreçlerine ve korumalara ilişkin eksiksiz kılavuz için Madde 86'ya bakın.
UZMAN TAVSİYESİ: Türkiye her kapıyı açar – ama o kapıdan nasıl geçtiğinizi de izler. Evrakları temiz ve dürüst davranışları olan bir yabancı burada son derece iyi korunmaktadır. Kuralları göz ardı eden veya sistemi oynamaya çalışan biri için süreç hızlı ve acımasızdır. Belgelerinizi düzenli tutun, yasalara uyun, Türkiye size dünyadaki hemen hemen her ülkeden daha iyi davranacaktır.
Sources: 6458 Sayili Yabancilar ve Uluslararasi Koruma Kanunu – https://www.mevzuat.gov.tr | T.C. Goc Idaresi – https://www.goc.gov.tr
Not: Türkiye pratik açıdan yabancı uyruklu kişilere birçok Avrupa ülkesinden daha iyi davranıyor. Ancak sizi koruyan sistem, eğer sebep verirseniz sizi hızla ortadan kaldırabilir. Vizenizi uzatın, izinsiz çalışın, yasadışı bir şeye bulaşın veya ciddi borçlar biriktirin; süreç hızlıdır ve fazla pazarlığa açık değildir. İyi haber şu ki bunların hiçbirinden kaçınmak için herhangi bir çaba gerekmiyor. Normal yaşayın, kurallara saygı gösterin, belgelerinizi düzenli tutun. Bunu yaparsanız bir daha bu makale hakkında düşünmek için bir nedeniniz olmayacak.